Co dalej z ZSEE?

Co dalej z ZSEE?

Jak wynika z danych Raportu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o funkcjonowaniu systemu gospodarki zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym w 2010r. na 1mieszkańca w ciągu roku zebrano w Polsce jedynie 2,8kg ZESS zamiast wymaganych 4kg. Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny obejmuje szeroką gamę produktów. W jej skład wchodzi drobny i duży sprzęt gospodarstwa domowego, sprzęt komputerowy i telekomunikacyjny, sprzęt oświetleniowy i dobra konsumpcyjne takie jak odbiorniki radiowe, telewizory, kamery wideo i systemy hi-fi. Sprzęt ten zawiera wiele różnych materiałów i komponentów, z których część jest niebezpieczna. Z tego powodu niewłaściwie przetworzony zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny może powodować poważne problemy środowiskowe na etapie zagospodarowywania odpadów, zwłaszcza składowania i spalania. Według Raportu GIOŚ w 2010r. wprowadzono w Polsce na rynek 487 108 310,78 kg sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Należy przy tym pamiętać, że są to dane oficjalne obarczone błędem wynikającym z istnienia w tym sektorze gospodarki odpadami tzw. szarej strefy oraz nielegalnych działań. Nieoficjalnie szacuje się, że na rynek polski trafiło ponad 550 tys. Mg sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Przy czym ilość wprowadzanego na rynek sprzętu stale wzrasta, a co za tym idzie rośnie również ilość zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego i zwiększa się o 3 – 5 % rocznie. ZSEE stanowi najszybciej rosnący strumień odpadów, który wzrasta trzy razy szybciej niż przeciętny strumień odpadów. Obecnie każdy obywatel „wytwarza” prawdopodobnie od 17 do 20 kg takich odpadów rocznie. Wzrasta również ilość zebranego ZSEE – w ubiegłym roku zebrano na terenie Polski łącznie 112 246 180,15 kg. Osiągnięto tym samym poziom zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w wysokości 23,04 %, w tym poziom zbierania sprzętu z gospodarstw domowych wynosił 21,87 %. W przeliczeniu na jednego mieszkańca zebrano 2,80 kg zużytego sprzętu. W poprzednich latach poziom zbierania zużytego sprzętu w przeliczeniu na mieszkańca wyglądał następująco: 2009r. - 2,70 kg zużytego sprzętu, 2008 - 1,48 kg zużytego sprzętu, 2007r. - 0,71 kg zużytego sprzętu, 2006r. – 0,13 kg zużytego sprzętu.

Dyrektywa 2002/96/WE z dnia 27.01.2003r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (dyrektywa WEEE), uzupełniona Dyrektywą 2003/108/WE mająca na celu zapobieganie powstawaniu tego rodzaju odpadów oraz wspieranie ponownego użycia, recyklingu i innych form odzysku, tak aby zmniejszyć ilość składowanych lub spalanych odpadów, zobowiązała Państwa Członkowskie do osiągnięcia poziomu zbierania ZSEE na wysokości 4kg na 1 mieszkańca rocznie. Polska winna była osiągnąć taki poziom w grudniu 2008r. Choć system zbierania i przetwarzania ZSEE w Polsce rozwija się, wzrasta ilość zbieranego zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, a także liczba zakładów przetwarzania ZSEE, to wciąż znaczna część ZSEE, zwłaszcza urządzeń wielkogabarytowych, takich jak pralki i lodówki złomowana jest w punktach złomu bez zachowania odpowiednich środków ostrożności. Powyższe wskazuje na potrzebę podejmowania pilnych działań w tym obszarze gospodarki odpadami, mających na celu nie tylko stworzenie skutecznego systemu zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego w sposób zapewniający bezpieczeństwo ekologiczne zebranych odpadów ale również podniesienie świadomości ekologicznej wytwarzających ZSEE. Działające na terenie Polski branżowe organizacje odzysku, firmy komunalne, zakłady przetwarzania oraz organizacje pozarządowe podejmują próby tworzenie mechanizmów ułatwiających zebranie ZSEE i wprowadzenie tych odpadów do systemu gospodarki odpadami. Strony internetowe, konkursy ekologiczne, ulotki, plakaty, wymiana ZSEE na różnego rodzaju eko-gadżety to typowe formy działań podejmowanych w tym zakresie.

Jednym z najbardziej popularnych działań są zbiórki ZSEE, którym towarzyszą akcje edukacyjno-informacyjne. Tylko w ramach tegorocznej kampanii Sprzątanie Świata – Polska prowadzonej przez Fundację Nasza Ziemia, we współpracy z firmą Stena Recykling Sp. z o.o. zebrano ponad 20 ton zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, który trafił do systemu i zostanie właściwie zagospodarowany. Efekt tej zbiórki pokazuje z jak dużym zainteresowaniem spotykają się tego typu akcje wśród społeczeństwa. Ciekawym projektem, łączącym działania z zakresu edukacji ekologicznej i poprawy efektywności energetycznej placówek służących wychowaniu i edukacji dzieci z działaniami społecznymi jest program Zielona Stopa Filantropa, którego autorem jest Fundacja Nasza Ziemia. Za środki pozyskane ze zbiórki zużytych telefonów komórkowych oraz pochodzące z wykupu Certyfikatu Offsetowania emisji własnej ekwiwalentengo CO2 kupowane są wysokiej klasy energooszczędności urządzenia AGD oraz żarówki energooszczędne, które przekazywane są do placówek opiekuńczo-wychowawczych dla dzieci. W ten sposób program daje efekty na 3 różnych polach: - środowiskowym: - wpływa na poprawę stanu środowiska naturalnego poprzez zmniejszenie emisji CO2 i poprawę efektywności energetycznej placówek dziecięcych przyczynia się do ograniczenie liczby wyrzucanych elektrośmieci ogranicza ilość powstających odpadów oraz zmniejsza wykorzystanie nieodnawialnych zasobów naturalnych - ekonomicznym: - przyczynia się do modernizacji placówek objętych programem oraz ogranicza koszty związane z comiesięczną eksploatacją - urządzenia AGD, wysokiej klasy energooszczędności, to inwestycja, na którą rodzinne domy dziecka czy świetlice środowiskowe zwykle nie mają środków w swoich budżetach - społecznym: wzmacnia i zwiększa jakość życia społecznego mieszkańców placówek objętych programem. Zielona Stopa Filantropa wytycza nowy kierunek w zakresie działań edukacyjnych i jest przykładem dobrej komunikacji pomiędzy różnymi grupami interesariuszy: wytwórców odpadów, biznesu, organizacji pozarządowej i społeczeństwa. To również dobry przykład edukacji ekologicznej z zakresu właściwego sposobu zagospodarowania ZSEE.

Małgorzata Izdebska

Fundacja Nasza Ziemia




© 2006 - 2018 Greenfone Sp. z o.o. Wszelkie Prawa Zastrzeżone.